Przysłowia na co dzień: Phrazle Na co dzień

Przysłowia i powiedzenia na co dzień

Ta kategoria jest dla zwrotów, które nie należą do jednego tematu: dla powiedzeń o ludziach, uczuciach, szczęściu, wysiłku, uczciwości, przyjaźni i zdrowym rozsądku, których Polacy używają na co dzień. Niektóre to przysłowia z radą, inne to stałe zwroty, których znaczenia nie da się wywnioskować ze słów, a jeszcze inne to po prostu utarte wyrażenia, które wszyscy znają na pamięć.

Takie powiedzenia istnieją w każdym języku, bo są skrótem. Zamiast tłumaczyć całą myśl, mówisz kilka znajomych słów i wszyscy rozumieją. Polszczyzna zebrała je z wielu źródeł: z łaciny, której przez wieki uczono w szkołach, z życia wsi i dworu, od sąsiadów z Niemiec, Czech i Rusi, z literatury, a w ostatnich dziesięcioleciach także z filmów i telewizji. Najpełniejszy zbiór polskich przysłów, ułożony pod redakcją Juliana Krzyżanowskiego, liczy kilka tomów.

Zagadki na tej stronie pochodzą z każdego zakątka polszczyzny, więc nie ma tematu, na którym można się oprzeć. To najlepsza kategoria na prawdziwy sprawdzian. Często pojawiają się krótkie słowa, takie jak W, Z, NA, NIE, CO, KTO i JAK, więc od nich zacznij.

Przysłowia na co dzień i ich znaczenie

Żaden z tych przykładów nie jest używany jako zagadka, więc ich czytanie nie zepsuje ci gry.

• Wszędzie dobrze, gdzie nas nie ma: zawsze wydaje się, że gdzie indziej żyje się lepiej. Obcy los wygląda z daleka łatwiej niż własny.
• Gdzie dwóch się bije, tam trzeci korzysta: na sporze dwóch stron zyskuje często ktoś trzeci. Tę samą myśl wyraża łacińska sentencja „duobus litigantibus tertius gaudet”.
• Jak sobie pościelesz, tak się wyśpisz: to, jak ci się powodzi, zależy od twoich własnych wcześniejszych decyzji. Starannie posłane łóżko daje spokojny sen.
• Czym skorupka za młodu nasiąknie, tym na starość trąci: nawyki z dzieciństwa zostają na całe życie. Gliniane naczynie długo trzyma zapach pierwszej zawartości; podobny obraz zapisał już rzymski poeta Horacy.
• Fortuna kołem się toczy: szczęście jest zmienne i nikomu nie sprzyja na zawsze. Rzymianie przedstawiali boginię Fortunę z kołem, które nieustannie się obraca.
• Na odczepnego: byle zbyć, żeby ktoś dał spokój. Kto odpowiada na odczepnego, wcale nie chce pomóc, tylko pozbyć się pytającego.
• Na łapu-capu: w wielkim pośpiechu, bez przygotowania. Zwrot należy do zabawnych polskich podwojeń, w których druga część rymuje się z pierwszą.
• Tak czy siak: tak czy inaczej, w każdym razie. Słowo „siak” właściwie nie żyje poza takimi zwrotami.

Pytania o przysłowia na co dzień