Idiomy z kolorami: Phrazle Kolory

Idiomy z kolorami

Ta kategoria zbiera zwroty, które używają koloru, by powiedzieć coś o człowieku albo o sytuacji: czerni, bieli, czerwieni, zieleni, szarości, różu, błękitu, złota i srebra. Niektóre kolory mają w polszczyźnie ustalone znaczenia. Czarny często oznacza kłopot, pesymizm albo coś nielegalnego, biały niewinność albo poddanie się, zielony brak doświadczenia lub zgodę, szary przeciętność, a złoto wartość i szczęście.

Kolory tworzą mocne idiomy, bo dostrzegamy je jako pierwsze i każdy niesie gotowe skojarzenia. Część znaczeń pochodzi z przyrody, jak zieleń młodych roślin; część z obyczajów, jak białe nakrycia głowy zamężnych kobiet czy czarna zupa podawana niechcianemu konkurentowi; część z tego, jak wyglądamy, gdy jesteśmy źli, chorzy albo zawstydzeni. Wiele zwrotów z kolorami przyszło też z innych języków i dobrze się w polszczyźnie zadomowiło.

Wszystkie zagadki na tej stronie to zwroty z kolorami. Nazwy kolorów są krótkie, więc BIAŁY, CZARNY, SZARY, ZŁOTY i RÓŻOWY to dobre pierwsze strzały, gdy długość słowa się zgadza. Pamiętaj tylko, że przymiotnik zmienia końcówkę: CZARNA, CZARNE, CZARNEJ.

Idiomy z kolorami i ich znaczenie

Żaden z tych przykładów nie jest używany jako zagadka, więc ich czytanie nie zepsuje ci gry.

• Nie wszystko złoto, co się świeci: nie wszystko, co dobrze wygląda, jest naprawdę wartościowe. To jedno z najbardziej znanych polskich przysłów, a podobne istnieją w wielu językach Europy.
• Dostać czarną polewkę: zostać odrzuconym, zwłaszcza w zalotach. W dawnej Polsce rodzina panny podawała niechcianemu kandydatowi do ręki czarną polewkę, czyli czerninę, co oznaczało grzeczną odmowę.
• Myśleć o niebieskich migdałach: marzyć na jawie, bujać myślami daleko od rzeczywistości. Skąd wzięły się niebieskie migdały, nie wiadomo; pewne jest tylko, że nikt ich nie widział.
• Szara myszka: osoba niepozorna, cicha, której nikt nie zauważa. Szary kolor i mała mysz łączą się w obraz kogoś, kto wtapia się w tło.
• Żółtodziób: nowicjusz bez doświadczenia. Młode ptaki mają przy dziobie żółte obwódki, które z wiekiem znikają.
• Białogłowa: dawne, dziś żartobliwe określenie kobiety. Zamężne kobiety nosiły kiedyś na głowie białe chusty i czepce.
• Czarnowidz: pesymista, który we wszystkim widzi najgorsze. Słowo łączy „czarny” i „widzieć”: ktoś widzi świat na czarno.
• Puścić czerwonego kura: podpalić czyjś dom albo zabudowania. Kur to dawna nazwa koguta, a płomienie skaczące po dachu kojarzyły się z jego czerwonym grzebieniem.

Pytania o idiomy z kolorami